Srbija u Velikom ratu 1914-1918, Ruski

Obeležavajući stogodišnjicu početka Prvog svetskog rata, čovečanstvo će, nadajmo se, „kleknuti“ pred milionskim žrtvama do tada najvećeg ratnog obračuna u svetskoj istoriji. Da li će i kako u tom trenutku razmišljati o istorijskom kontekstu u kome su položene, drugo je pitanje! Istoričari posvećeni temama 20. veka to svakako moraju učiniti. Tim pre što većina procesa dugog trajanja i složenog karaktera koji su ispunili prošlost 20. veka, utičući i na svet današnjice, ishodišnu tačku imaju u Velikom ratu 1914–1918. godine. Setiti se njegovih uzroka i povoda, vinovnika i žrtava, brojnih događaja i pojava koje su određivale smer potonje istorije znači još jednom kritički preispitati znanje o osobenoj ratnoj epohi. Istovremeno, „kleknuti“ pred milionima sačuvanih istorijskih izvora i istoriografskim nasleđem koje čine desetine hiljada knjiga, te uz poštovanje metoda istorijske nauke i istraživačkim senzibilitetom svoga vremena ponuditi što pouzdanije tumačenje prošlosti.

Da li će se glas istoričara čuti u javnosti ili biti „ugušen“ političkim interesima centara moći za promenom istoriografske slike Prvog svetskog rata? U kojoj će meri naučno biti u mogućnosti da se u kreiranju svesti savremenika suprotstavi nenaučnom? Da li će zvuci truba i bubnjeva, karakteristični za početak rata, uznemiriti počivše ili probud