Morsamor

Roman Morsamor (1899) često se među španskim istoričarima književnosti smatra vrhuncem stvaralaštva Huana Valere (1824–1905) i nekom vrstom duhovnog testamenta književne Generacije 1868. Valera je ovaj roman napisao u poslednjim godinama života, te se u njemu prepoznaju i elementi duhovne autobiografije pisca, njegovo viđenje značaja hrišćanstva, interesovanje za teme ezoterije, kao i preispitivanje granicâ racionalnog saznanja, nastalo pod uticajem budizma i indijske filozofije.

Radnja romana odvija se u prvoj trećini XVI veka. Skromni monah iz samostana u okolini Sevilje, fra Migel de Sueros, na pragu smrti, žudi za uzbuđenjima, slavom i počastima koje nije uspeo da dostigne u mladosti. Doba otkrića, istraživanja i osvajanja novih kontinenata, budi u njemu ponos zbog uspeha i slave Španije, ali u isto vreme i prezir prema sebi zato što trijumfima i uspesima nije ni na koji način doprineo. Očajan, obraća se za pomoć ocu Ambrosiju, svešteniku i alhemičaru, ispija čarobni napitak i postaje mladi pustolov Morsamor.

Pitanja kao što su budućnost naroda na Iberijskom poluostrvu, preporod Španije, teorijske predstave o ljubavi, vera koja u sintezi s naučnim saznanjima omogućava potpunije shvatanje svrhe ljudske egzistencije na zemlji, kao i života nakon smrti, obrađena su u ovom zanimljivom pustolovnom romanu, koji će čitaocima pružiti potpuniju sliku društvenih promena i pogleda na svet, prisutnih u slavnim vremenima španske istorije.